॥ वक्रतुण्डगणेश विधानम् ॥

विनियोगः- ॐ अस्य श्रीवक्रतुण्डगणेश मंत्रस्य भार्गव ऋषिः, अनुष्टप् छन्दः, विघ्नेशो देवता, वं बीजं, यं शक्तिरात्मनोऽभीष्टसिद्ध्यर्थे जपे विनियोगः ।

ऋष्यादिन्यासः – ॐ भार्गव ऋषये नमः शिरसि, अनुष्टप् छन्दसे नमः मुखे, विघ्नेश देवता नमः हृदि, वं बीजाय नमः, गुह्ये यं शक्त्यै नमः नाभौ विनियोगाय नमः सर्वाङ्गे ।

करन्यासः- ॐ वं नमः अंगुष्ठाभ्यां नमः । ॐ क्रं नमः तर्जनीभ्यां नमः । ॐ तुं नमः मध्यमाभ्यां नमः । ॐ डां नमः अनामिकाभ्यां नमः । ॐ यं नम: कनिष्ठिकाभ्यां नमः । ॐ हुँ नम: करतलकरपृष्ठाभ्यां नमः ।

हृदयादि षडङ्गन्यासः- ॐ वं नमः हृदयाय नमः । ॐ ॐ नमः शिरसे स्वाहा । ॐ तुं नम: शिखायै वषट् । ॐ डां नमः कवचाय हुँ । ॐ यं नम: नेत्रत्रयाय वौषट् । ॐ हुँ नमः अस्त्राय फट् ।
ॐ वं नमः भ्रूमध्ये, ॐ क्रं नम: कंठे, ॐ तुं नमः हृदये, ॐ डां नमः नाभौ, ॐ यं नमः लिङ्गे, ॐ हुम् नमः पादयोः, ॐ वक्रतुण्डाय हुम् नमः सर्वाङ्गे ।

॥ ध्यानम् ॥

उद्यद्दिनेश्वर रुचिं निजहस्तपद्यैः पाशांङ्कुशाऽभयवरान् दधतं गजास्याम् ।
रक्ताम्बरं सकलदुःखहरं गणेशं ध्यायेत् प्रसन्नमखिलाभरणाभिरामम् ॥

जिनका अङ्ग प्रत्यङ्ग उदीयमान सूर्य के समान रक्त वर्ण का है, जो अपने बायें हाथों में पाश एवं अभयमुद्रा तथा दाहिने हाथों में वरदमुद्रा एवं अंकुश धारण किये हुये हैं, समस्त दुःखों को दूर करने वाले, रक्तवस्त्र धारी, प्रसन्न मुख तथा समस्त भूषणॊं से भूषित होने के कारण मनोहर प्रतीत वाल गजानन गणेश का ध्यान करना चाहिए ।

मंत्र: —

” ॐ वक्रतुण्डाय हुम् ।”

पुरश्चरण विधिः— षडाक्षर मंत्र का पुरश्चरण ६ लाख मंत्र जप का होता है ।
१. ईख २. सत्तू ३. केला ४. चिपटान्न (चिउड़ा) ५. तिल ६. मोदक ७. नारिकेल ८. धान का लावा — इन अष्ट द्रव्यों से गणेश को प्रसन्न करें ।

घृतान्न आदि की आहुतियाँ देने से धन समृद्धि होती है । चिउड़ा अथवा नारियल अथवा मरिच से प्रतिदिन १००० आहुतियाँ देने से १ महिने में बड़ी संपत्ति का लाभ होवे । जीरा, सेंधानमक, तथा काली मिर्च से मिश्रित अष्टद्रव्यों (अतिसामान्य मात्रा में) से प्रतिदिन १०० आहुतियाँ देने से एक पक्ष में महाधनी होवे । मूल मंत्र से प्रतिदिन ४४४ बार तर्पण करने पर अपने अभीष्ट को प्राप्त करें ।

॥ वक्रतुण्डगणेश यन्त्रम् ॥

यंत्रोद्धारम् :— वक्रतुण्ड गणेश यंत्र में मध्य में बिन्दु उसके ऊपर षट्कोण, उसके ऊपर अष्टदल तथा उसके बाहर चारों ओर भूपूर चार द्वार युक्त वक्रतुण्ड यंत्र होता है ।

यन्त्र पूजनम् :— यंत्र के मध्य में एक-एक क्रम को प्रति आवरण कहा गया है । स्वर्णादि निर्मित यंत्र व मूर्ति को ताम्रपत्र में भद्रमण्डल पर स्थापित करें । मूर्ति का घृत से अभ्यजन करें दुग्धधारा या जलधारा से अग्न्युत्तारण कर शुद्ध वस्त्र से पोंछन कर मंडल या यंत्र के मध्य में स्थापित कर आवरण पूजा की आज्ञा मांगे ।
हाथ में अक्षत पुष्प लेकर प्रार्थना करें —

ॐ सचिन्मयः परो देवः परामृतरसप्रियः ।
अनुज्ञां देहि गणप परिवारार्चनाय मे ॥

पुष्पाञ्जलिमादाय ।

पीठशक्ति पूजनम्:— पूर्वादि क्रम से गणपति की पीठ शक्तियों का पूजन करें ।
१. पूर्वे – ॐ तीव्रायै नमः । २. आग्नये – ॐ चालिन्यै नमः । ३. दक्षिणे – ॐ नन्दायै नमः । ४. नैऋत्यां – ॐ भोगदायै नमः । ५. पश्चिमे – ॐ कामरूपिण्यै नमः । ६. वायवे – ॐ उग्रायै नमः । ७. उत्तरे – ॐ तेजोवत्यै नमः । ८. ऐशान्ये – ॐ सत्यायै नमः । ८. मध्ये – ॐ विघ्ननाशिन्यै नमः ।
प्रति नाम मंत्र से अक्षत व पुष्प सहित गंधार्चन करें तथा तर्पण पात्र से तर्पण कर पादुकां पूजयामि नमः तर्पयामि कहें ।

प्रथमावरणार्चनम् (षट्कोणमध्ये) :— १. अग्निकोणे – ॐ वं नमः हृदयाय नमः हृदय श्रीपादुकां पूजयामि तर्पयामि नमः । २. नैर्ऋत्यकोणे – ॐ क्रं नमः शिरसे स्वाहा शिरसि श्रीपादुकां पूजयामि तर्पयामि नमः । ३. वायव्यकोणे – ॐ तुं नमः शिखायै वषट् शिखायां श्रीपादुकां पूजयामि तर्पयामि नमः । ४. ऐशान्ये – ॐ डां नमः कवचाय हुँ कवच श्रीपादुकां पूजयामि तर्पयामि नमः । ५. मध्याग्रे – ॐ यं नमः नेत्रत्रयाय वौषट् नेत्र श्रीपादुकां पूजयामि तर्पयामि नमः । ६. दिक्षु – ॐ हुं नमः अस्त्राय फट् अस्त्र श्रीपादुकां पूजयामि तर्पयामि नमः ।
प्रत्येक आवरण पूजा के बाद पुष्पांजलि प्रदान कर अर्घ्य पात्र से जल छोड़कर कहें ‘‘पूजिता: तर्पिताः सन्तु” । यथा-
ॐ अभीष्ट सिद्धिं में देहि शरणागत वत्सल ।
भक्त्या समर्पये तुभ्यं प्रथमावरणार्चनम् ॥
पूजिता तर्पिताः सन्तु

द्वितीयावरणम् :— अष्टदल मध्ये – पूर्वादिक्रमेण केसरेषु (पत्र के नीचे के भाग में जहां से सूक्ष्म तंतु निकलते है, उन्हें केसर कहते है।) दाहिने हाथ से अंगुष्ठ तर्जनी संयोग से गंधार्चन सहित अक्षत पुष्प प्रति नामावलि छोड़ते हुये कहें ‘श्रीपादुकां पूजयामि नमः’ तथा तर्पण पात्र से अनामिका अंगुष्ठ संयोग से जल छोड़ते हुये कहें तर्पयामि’ । यदि स्वयं अकेला व्यक्ति तर्पण करें तो वाम हाथ से कर सकता है । यह नियम व विधि तंत्र प्रयोगों में सभी आवरण पुजाओं में प्रायोगिक है । पत्र दल के अग्र भाग को कर्णिका कहते है ।
पूर्वोदिक्रमेण — १. ॐ विद्यायै नमः श्री पा० पू० त० । २. ॐ विधात्रे नमः श्री पा० पू० त० । ३. ॐ भोगदायै नमः श्री पा० पू० त० । ४. ॐ विघ्नघातिन्यै नमः श्री पा० पू० त० । ५. ॐ निधिप्रदायै नमः श्री पा० पू० त० । ६. ॐ पापहन्यै नमः श्री पा० पू० त० । ७. ॐ पुण्यायै नमः श्री पा० पू० त० । ८. ॐ शशिप्रभायै नमः श्री पा० पू० त० ।
पुष्पाञ्जलि —
ॐ अभीष्ट सिद्धिं में देहि शरणागत वत्सल ।
भक्त्या समर्पये तुभ्यं द्वितीयावरणार्चम् ॥
पूजिता तर्पिताः सन्तु
कहकर जल छोड़ें ।

तृतीयावरणम् :— अष्टदलाग्रे कर्णिकायां पूर्वादिक्रमेण – १. ॐ वक्रतुण्डाय नम: श्री पा० पू० त० । २. ॐ एकदंष्ट्राय नमः श्री पा० पू० त० । ३. ॐ महोदराय नमः श्री पा० पू० त० । ४. ॐ हस्तिमुखाय नमः श्री पा० पू० त० । ५. ॐ लंबोदराय नमः श्री पा० पू० त० । ६. ॐ विकटाय नमः श्री पा० पू० त० । ७. ॐ विघ्नराजाय नमः श्री पा० पू० त० । ८. ॐ धूम्रवर्णाय नमः श्री पा० पू० त० ।
पुष्पाञ्जलि —
ॐ अभीष्ट सिद्धिं में देहि शरणागत वत्सल ।
भक्त्या समर्पये तुभ्यं तृतीयावरणार्चम् ॥
पूजिता तर्पिताः सन्तु
कहकर जल छोड़ें ।

चतुर्थावरणम् :— भूपूरे पूर्वादिक्रमेण सर्वत्र नामावलि पहिले ॐ तथा नामावलि के पश्चात् नमः श्री पादुकां पूजयामि तर्पयामि कहें ।
पूर्वे – १. ॐ इन्द्राय नमः श्री पा० पू० त० । २.  अग्नेयां – ॐ आग्नये नमः श्री पा० पू० त० । दक्षिणे – ३. ॐ यमाय नमः श्री पा० पू० त० । ४. नैऋत्ये – ४. ॐ निऋतये नमः श्री पा० पू० त० । पश्चिमे – ५. ॐ वरुणाय नमः श्री पा० पू० त० । वाय्यव्ये – ६. ॐ वायवे नमः श्री पा० पू० त० । उत्तरे – ७. ॐ सोमाय नमः श्री पा० पू० त० । ईशान्ये – ८. ॐ ईशानाय नमः श्री पा० पू० त० । इन्द्रईशानयोर्मध्ये – ९. ॐ ब्रह्मणे नमः श्री पा० पू० त० । वरुणनैऋतिमध्ये – १०. ॐ अनंताय नमः श्री पा० पू० त० ।
पुष्पाञ्जलि —
ॐ अभीष्ट सिद्धिं में देहि शरणागत वत्सल ।
भक्त्या समर्पये तुभ्यं चतुर्थावरणम् ॥
पूजिता तर्पिता: सन्तु
कहकर जल छोड़ें।

पञ्चमावरणम् :— भूपूरे इन्द्रादि लोकपाल समीपे – १. ॐ वज्राय नमः श्री पा० पू० त० । २. ॐ शक्त्यै नमः श्री पा० पू० त० । ३. ॐ दण्डाय नमः श्री पा० पू० त० । ४. ॐ खड्गाय नमः श्री पा० पू० त० । ५. ॐ पाशाय नमः श्री पा० पू० त० । ६. ॐ अंकुशाय नमः श्री पा० पू० त० । ७. ॐ गदायै नमः श्री पा० पू० त० । ८. ॐ त्रिशूलाय नमः श्री पा० पू० त० । ९. ॐ पद्माय नमः श्री पा० पू० त० । १०. ॐ चक्राय नमः श्री पा० पू० त० ।
पुष्पाञ्जलि —
ॐ अभिष्ट सिद्धिं में देहि शरणागत वत्सल ।
भक्त्या समर्पये तुभ्यं पञ्चमावरणार्चनम् ॥
पूजिता तर्पिताः सन्तु
से जल छोड़ें।

॥ इति वक्रतुण्डगणेश यंत्रार्चनम् ॥

 

॥ वक्रतुण्डगणेशकवचम् ॥

॥ श्री गणेशाय नमः ॥
मौलिं महेशपुत्रोऽव्याद्भालं पातु विनायकः ।
त्रिनेत्रः पातु मे नेत्रे शूर्पकर्णोऽवतु श्रुती ॥ १॥
हेरम्बो रक्षतु घ्राणं मुखं पातु गजाननः ।
जिह्वां पातु गणेशो मे कण्ठं श्रीकण्ठवल्लभः ॥ २॥
स्कन्धौ महाबलः पातु विघ्नहा पातु मे भुजौ ।
करौ परशुभृत्पातु हृदयं स्कन्दपूर्वजः ॥ ३॥
मध्यं लम्बोदरः पातु नाभिं सिन्दूरभूषितः ।
जघनं पार्वतीपुत्रः सक्थिनी पातु पाशभृत् ॥ ४॥
जानुनी जगतां नाथो जङ्घे मूषकवाहनः ।
पादौ पद्मासनः पातु पादाधो दैत्यदर्पहा ॥ ५॥
एकदन्तोऽग्रतः पातु पृष्ठे पातु गणाधिपः ।
पार्श्वयोर्मोदकाहारो दिग्विदिक्षु च सिद्धिदः ॥ ६॥
व्रजतस्तिष्ठतो वापि जाग्रतः स्वपतोऽश्नतः ।
चतुर्थीवल्लभो देवः पातु मे भुक्तिमुक्तिदः ॥ ७॥

इदं पवित्रं स्तोत्रं च चतुर्थ्यां नियतः पठेत् ।
सिन्दूररक्तः कुसुमैर्दूर्वया पूज्य विघ्नपम् ॥ ८॥
राजा राजसुतो राजपत्नी मन्त्री कुलं चलम् ।
तस्यावश्यं भवेद्वश्यं विघ्नराजप्रसादतः ॥ ९॥
समन्त्रयन्त्रं यः स्तोत्रं करे संलिख्य धारयेत् ।
धनधान्यसमृद्धिः स्यात्तस्य नास्त्यत्र संशयः ॥ १०॥

॥ अस्य मन्त्रः ॥
ऐं क्लीं ह्रीं वक्रतुण्डाय हुं ।
रसलक्षं सदैकाग्र्यः षडङ्गन्यासपूर्वकम् ।
हुत्वा तदन्ते विधिवदष्टद्रव्यं पयो घृतम् ॥ ११॥
यं यं काममभिध्यायन् कुरुते कर्म किञ्चन ।
तं तं सर्वमवाप्नोति वक्रतुण्डप्रसादतः ॥ १२॥
भृगुप्रणीतं यः स्तोत्रं पठते भुवि मानवः ।
भवेदव्याहतैश्वर्यः स गणेशप्रसादतः ॥ १३॥

॥ इति गणेशरक्षाकरं स्तोत्रं समाप्तम् ॥

इसके पश्चात् ६ लाख जप, दशांश हवन, दशांश अभिषेक, दशांश ब्राह्मण भोजन कराने से पुरश्चरण पूर्ण होता है और मन्त्र की सिद्धि हो जाती है ॥

मन्त्र सिद्धि हो जाने के पश्चात् काम्य प्रयोग करना चाहिए – यदि साधक ब्रह्मचर्य व्रत का पालन करते हुये प्रतिदिन १२ हजार मन्त्रों का जप करे तो ६ महीने के भीतर निश्चितरुप से उसकी दरिद्रता विनष्ट हो सकती है । एक चतुर्थी से दूसरी चतुर्थी तक प्रतिदिन दश हजार जप करे और एकाग्रचित्त हो प्रतिदिन एक सौ आठ आहुति देता रहे तो भक्तिपूर्वक ऐसा करते रहने से ६ मास के भीतर पूर्वोक्त फल (दरिद्रता का विनाश) प्राप्त हो जाता है ॥

घृत मिश्रित अन्न की आहुतियाँ देने से मनुष्य धन धान्य से समृद्ध हो जाता है । चिउडा अथवा नारिकेल अथवा मरिच से प्रतिदिन एक हजार आहुति देन ए से एक महिने के भीतर बहुत बडी समत्ति होती है । जीरा, सेंधा नमक एवं काली मिर्च से मिश्रित अष्टद्रव्यों से प्रतिदिन एक हजार आहुति देने से व्यक्ति एक ही पक्ष (१५ दिनों) में कुबेर के समान धनवान् है । इतना ही नहीं प्रतिदिन मूलमन्त्र से ४४४ बार तर्पण करने से मनुष्यों को मनो वाञ्छित फल की प्राप्ति हो जाती है ॥

इकतीस अक्षरी वक्रतुण्ड मन्त्र

‘रायस्पोषस्य ददिता निधिदो रत्नधातुमान् रक्षोहणो बलगहनो वक्रतुण्डाय हुम् ॥’

विनियोग – ॐ अस्य श्रीगणेशमन्त्रस्य भार्गवऋषिः अनुष्टुप्‌छन्दः गणेशो देवता वं बीजं यं शक्तिः अभीष्टसिद्धये जपे विनियोगः ।

ऋष्यादिन्यास – भार्गवऋषये नमः शिरसि, अनुष्टुप्‌छन्दसे नमः मुखे, गणेशदेवतायै नमः हृदि, वं बीजाय नमः गुह्ये, यं शक्तये नमः पादयोः ।

करन्यास एवं षडङ्गन्यास की विधि – रायस्पोषस्य अङ्‍गुष्ठाभ्यां नमः, ददिता तर्जनीभ्या नमः, निधिदो रत्नधातुमान् मध्यमाभ्यां नमः, रक्षोहणो अनामिकाभ्यं नमः, बलगहनो कनिष्ठिकाभ्यां नमः, वक्रतुण्डाय हुं करतलपृष्ठाभ्यां नमः, इसी प्रकार हृदयादि स्थानों में षडङ्गन्यास करना चाहिए ।

तदनन्तर पूर्वोक्त श्लोक द्वारा ध्यान करना चाहिए ।

इस मन्त्र की भी जपसंख्या ६ लाख है । नित्यार्चन एवं हवन विधि उपरोक्त विधि से करना चाहिए ॥

 

 

 

Please follow and like us:
Pin Share

Discover more from Vadicjagat

Subscribe to get the latest posts sent to your email.

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.